Ay (uydu)

Ay (uydu)
   Ay

Yörünge Özellikleri
Dolandığı cisim
Yer

Yarı büyük eksen
384.400 km.
0,0026 AB

Yerberi
363.300 km.
0,0024 AB

Yeröte
405.500 km.
0,0027 AB

Yörünge dışmerkezliği
0,055
Yörünge eğikliği
Tutulum düzlemine
Yer ekvatoruna

5,142 o
18,28 o - 28,58 o
Dolanma süresi
27,322 gün
27 gün 7 saat 43 dk. 11,5s.
Kavuşum süresi
29,53 gün
29 gün 12 saat 44 dk. 2,8s.
Yörünge hızı
en yüksek
ortalama
en düşük
1,082 km/saniye
1,022 km/saniye
0,968 km/saniye
Gözlem Özellikleri
Görünür parlaklık
-12,7
Görünür çap
Yer'e en yakın
Yer'e en uzak
33,6 yay dakika
30 yay dakika
Fiziksel Özellikler
Ekvator çapı
3.476,2 km.
(0,273 x Yer)

Kutuplar arası çap
3.472 km.
Basıklık
0,0012
Hacim
0,02 x Yer

Kütle
0,012 x Yer

Yoğunluk
3,34 g/cm3
(0,6 x Yer)

Eksen eğikliği
6,68 o
Dönme süresi
Eşzamanlı
Ekvatorda Yerçekimi
1,622 m/s2
(0,17 x Yer)
Ekvatorda Kurtulma hızı
2,38 km/saniye
Beyazlık
(albedo)   0,12
Yüzey sıcaklığı
en yüksek
ortalama
en düşük
400 K (127oC)
250 K (- 23oC)
90 K (-183oC)
Ay, Dünya'nın tek doğal uydusudur.
Ay'ın Dünya ile Mars büyüklüğündeki bir asteroitin çarpışması sonucu oluştuğu ileri sürüldü. Colorado'daki Southwest Araştırma Enstitüsü'nden araştırmacı Robin Canup, ilerlemiş bilgisayar teknolojisinden faydanılarak yapılan yeni canlandırmaların ve yeniden gözden geçirilen önceki canlandırmaların, Dünya'ya çarpan Mars kütlesindeki bir nesnenin, her ikisini şimdiki konumuna sokmak için yeterli olduğunu gösterdiğini' söyledi.
Bilim adamları ayrıca, aralarında Dünya'daki yerçekiminin Ay'ı yakaladığı ya da Dünya ve Ay'ın eş zamanda oluştuğunun bulunduğu diğer teorileri geçersiz sayıyorlar.
Öte yandan, Mars büyüklüğündeki asteroit teorisini ilk ortaya atan Harvardlı araştırmacı Al Cameron, Canup'un canlandırmasının tam oluşumu değil, ilk çarpışmayı kapsadığını ve çarpışmadan çıkan materyali taş yığını değil sert bir kaya varsaydığını bildirdi. Cameron, Ay'ı oluşturacak çarpışma zamanında Dünya'nın, Canup'un bildiği gibi tamamen değil, yalnızca 3/2'sinin oluştuğunu kaydetti.
Neden Ay'ın Hep Aynı Yüzünü Görüyoruz?
Ay in kendi ekseni etrafında dönüşü ile Dünya çevresindeki dönüşü eşit zamanda olmaktadır: 27,32 gün. Kombine (bileşik) dönüş diye de anılan ve Dünya ile Ay arasındaki karşılıklı kütle çekişinln (gravitasyon) sonucu olan bu dönüş nedeniyle, Ay Dünya’ya hep aynı yüzüyle yönelik kalır.
Oysa, farkına varılabilecek az bir sapma olmaktadır. Ay yörüngesi tam bir çember olmayıp elipse benzer. Ay, Dünya’ya yaklaşınca daha hızlı, uzaklaşınca daha yavaş hareket eder. Dönüş her zaman eşit olduğundan Ay’ın sağ (veya sol) kenarına bakılıyor olur. Bundan başka Ay’ın dönme ekseni de, yörüngesine dik değildir. Bu nedenle, Dünya, Ay’ın bazen Kuzey (veya güney) kutbuna doğru hafifçe yönelik durumdadır. Bu, eksendeki eğilme nedeniyle, bir Ay dolanımı içinde, yerden Ay’ın yüzünün, yaklaşık yüzde 60’ı görülür.
Ayın Evreleri
Yeni ay evresi
Ayın aydınlık olmayan tarafı dünyayı kaplamıştır. Ay dünyadan açıkça görülemez. Fakat güneş tutulması süresince görülebilir.
Hilal evresi
Ayın muz gibi bir güneş ışınlarıyla aydınlanır. Ama aydınlanan bölüm ayın yarısından küçüktür. Ayın parçalı görüntüsü sürekli büyüyecektir.
İlk dördün evresi
Ayın yarısı güneş ışınlarıyla aydınlanır. Ayın parçalı görüntüsü sürekli büyüyecektir. Ayın sağdaki yarısı aydınlıktır.
Konveks ay evresi
Ayın yarıdan fazlası güneş ışınlarıyla aydınlanır. Fakat tamamı güneş ışınlarıyla aydınlanmaz. Ayın parçalı görüntüsü sürekli büyüyecektir.
Dolunay evresi
Ayın aydınlık tarafı dünyayı kaplamıştır. Ay dünyadan açıkça dünyadan görülür.
Güneş tutulması
Ayın Güneş ile Dünya arasına girmesi ve bazı özel koşulların sağlanması neticesinde meydana gelir. Tutulmanın olabilmesi için, Ayın, Dünya etrafındaki yörüngesiyle Dünyanın Güneş etrafındaki yörüngesinin kesişim yerlerini belirleyen düğüm noktalarında veya bu noktalar civarında (Yeniay safhasında) bulunması gerekir.
Bilindiği üzere bir yıl içerisinde Ay, Dünya etrafında 12 kez dolanır. Dolayısıyla, eğer Ayın yörünge düzlemi Dünya’nınkiyle çakışık olsaydı, bir yılda 12 kez Güneş tutulması meydana gelebilirdi. Fakat durum böyle değildir. Ayın yörünge düzlemi ile Dünya’nınki arasında yaklaşık 5° 9’ lık bir açı vardır. Bu açı nedeniyle Dünya, Ay ve Güneş, Ayın Dünya etrafındaki her dolanımında tam olarak aynı doğrultuda bulunmazlar. Böylece her ay bir Güneş tutulması oluşması engellenmiş olur. Nitekim bir yılda en az iki, en çok beş Güneş tutulması meydana gelebilir.
Ay Tutulması
Ay dünya etrafındaki yörüngesini tamamlarken, dünyanın güneş ve ay arasında kalmasına neden olabilir. Bu durumda ay yüzeyine düşen güneş ışınları dünya tarafından engellenmiş olur. Karanlıkta kalan ay kısa süreli de olsa dünyadan gözlenemez bu olaya ay tutulması adı verilir. Bulutsuz bir gecede çıplak gözle rahatlıkla fark edilebilen bu olay, güneş tutulmasına göre, dünya yüzeyinde daha geniş bir alandan gözlenebilir. Ay tutulmasının dünya yüzeyinden gözlenebildiği alan dünyanın yarısından 24º kadar fazladır.