Ders-2 : Windows Kurulum
Windows 98 kurulumuna hoşgeldiniz.
Windows 98 kurulumu adım adım devam ederken, size yardımcı olacaktır. Kurulum toplam beş adımdan oluşur. Bu adımların hepsini ekranın solunda görebilirsiniz. Kurulum sırasında bulunduğunuz adım, diğerlerinden farklı renkte olacaktır. Yine ekranın solunda kurulum için gerekli veya kalan zamanı görebilirsiniz. En aşağıda geri kalan bilgileri görebilirsiniz. Ekranın sağındaki pencere üzerindeki düğmeleri kullanarak, bir sonraki pencereye geçebilirsiniz.
Amaç: Kuruluma Devam Edin
1. Windows 98 Kur Sihirbazı'nı başlatmak için tuşuna basın.
2. Ekrana gelen Lisans Sözleşmesi penceresinde sözleşmeyi okumalı veya gözden geçirmelisiniz. Eğer ekranın soluna, kurulum adımlarının bulunduğu alana, bakacak olursanız ikinci adımda olduğunuzu ve bilgisayarınız hakkında bilgi toplandığını görebilirsiniz. Pencere üzerinde bulunan Kabul Ediyorum seçeneğini işaretleyin ve düğmesine tıklayın.
3. Şimdi Windows 98'i kurmak istediğiniz dizini seçin. Windows'u C Sabit Diski üzerindeki WINDOWS dizinine kurmak için düğmesine tıklayın
4. İstenilen dizinin kurulum için hazırlanması. Bunun için sabit disk üzerinde Windows'un kurulumu için gerekli olan boş alan taranır. Bunun haricinde kurulum yazýlýmı önceden yüklenmiş bileşenleri için de tarama yapar. Bu işlemler sonunda Windows 98 kurulum seçeneklerinin bulunduğu pencere ekrana gelir. Windows 98 bu konuda 4 ayrı seçenek sunar. Windows 98 standart kurulumunu başlatmak için düğmesine tıklayın.
5. Pencere üzerindeki İsim ve Firma alanlarına kendi bilgilerinizi girin ve düğmesine tıklayın.
6. Kurmak istediğiniz Windows 98 bileşenlerini seçebilirsiniz. Ama Windows 98'i standart bileşenlerini kurmak isterseniz düğmesine tıklayın. Daha sonra istediğiniz Windows 98 bileşenlerini de yükleyebilirsiniz.
7. Eğer bir Ethernet kartınız varsa, Ağ üzerinde kullanmak için bilgisayarınıza bir isim ve kullanıcı grubu tanımlayabilirsiniz. Tabii ki bu sorguyu düğmesine tıklayarak cevaplamadan geçebilirsiniz.
8. Windows 98 Internet ile bütünleşmiş bir işletim sistemidir. Bunun için ilk olarak bulunduğunuz konumu belirlemelisiniz. Yaşadığınız ülkeyi seçtikten sonra düğmesine tıklayın .
9. Başlangıç Disketi oluşturmak için düğmesine tıklayın.
10. Başlangıç Disketi oluşturmak için disket sürücünüzün içerisine boş bir disket yerleştirin ve düğmesine tıklayın. Bunun sonunda disket otomatik olarak oluşturulacaktır.
11. Disket oluşturulduktan sonra Başlangıç Disketi'ni sürücü içerisinden çıkarın ve düğmesine tıklayın.
12. Daha sonra dosya kopyalama işleminin veya 3. adımın başlaması için düğmesine tıklayın.
13. Arkanıza yaslanın ve Windows 98 kurulum yazýlýmının çalışmasını izleyin.
Windows 98 kurulum yazýlýmı, kurulum işlemini tek başına yürütebilir. Dosyaların kopyalanması esnasında Windows 98 içerisindeki yeni fonksiyonlar hakkında bilgi edinebilirsiniz. Otamatik olarak gerçekleşen ilk yeniden başlatma işleminden sonra bilgisayarınızın donanım listesi çıkarılacak ve konfigürasyon işlemi yapılacaktır. Windows 98 son olarak bazı yazılım bileşenlerini düzenler. Bu sırada ekrana gelen pencere üzerinden zaman diliminizi belirleyin ve daha sonra düğmesine tıklayın. Aslında Windows 98 doğru zaman dilimini seçmiştir.
Bilgisayarın sonuncu defa yeniden başlatılmasından sonra kişisel ayarlar yapılır ve Windows 98 kullanıcı arayüzü ile sizi karşılar.
Kullanıcı Arayüzü Fare İşlevleri
Kullanıcı Arayüzü > Fare İşlevleri
Farenin sol tuşunu kullanarak başlıca işlemleri gerçekleştirebilirsiniz. Mesela nesneleri seçebilir, uygulamaları çalıştırabilir ve tabii ki yine uygulamaları kapatmak için de kullanabilirsiniz. Farenin sol tuşunu kullanmak için yerine göre tek ve çift tıklamanız gerekebilir. Çift tıklama işlevi sayesinde işlemler daha hızlı gerçekleştirilebilir. Bunlar haricinde nesneleri taşımak için de sol tuşu kullanmanız gerekebilir. Bu nesneleri fare yardımıyla bulundukları konumdan başka bir yere taşıyabileceğiniz anlamına gelir. Windows 98 solak kullanıcılar için fare tuşlarının yerini değiştirme özelliğine de sahiptir. Bu sayede fare tuşlarının görevlerini değiştirebilirsiniz..
Fare düğme yapılandırması.
Amaç: Sol Fare Tuşunu Kullanmak
1. Fare imlecini Windows 98'e Hoşgeldiniz penceresinin sol üst köşesinde bulunan bayrak simgesi üzerine taşıyın.
2. Farenin sol tuşunu kullanarak bu simge üzerine tıklayın..
3. Açılan menü üzerinde bulunan Kapat komutunu çalıştırmak için üzerine farenin sol tuşu ile tıklayın
Farenin sağ tuşu özellikle Windows 98 kullanırken göz ardı edilmemeli. Bir nesne üzerine farenin sağ tuşu ile tıklandığı zaman, nesne ile ilgili olan Nesne menüsü açılacaktır. Daha sonra yine farenin sol tuşunu kullanarak sadece bu nesne ile yapılabilecek işlemleri oldukça hızlı gerçekleştirebilirsiniz.
Amaç: Sağ Fare Tuşunu Kullanmak
1. Farenin sağ tuşunu kullanarak masaüstünde bulunan Bilgisayarım simgesine ilgili nesne menüsünü açmak için tıklayın. Bu menüyü kullanarak Bilgisayarım penceresini açabilir, araştırabilir veya özelliklerini görebilirsiniz.
Bilgisayarım Nesne menüsü
2. Bu sefer farenin sağ tuşunu kullanarak Geri Dönüşüm Kutusu simgesine tıklayın ve nesne menüsünü açın.
3. Geri Dönüşüm Kutusu'na ait nesne menüsünde de benzer işlemler mevcuttur. Mesela Geri Dönüşüm Kutusu'nu içine göz atmak için açabilirsiniz. Geri Dönüşüm Kutusu'nun özelliklerini görebilir veya içerisini boşaltabilirsiniz. Nesne menüsünde bulunan Aç komutunu üzerine sol fare tuşuyla tıklayarak çalıştırın.
Geri Dönüşüm Kutusu
4. Geri Dönüşüm Kutusu'nun içerisine göz atın. Geri Dönüşüm Kutusu şimdilik boş olmalı. Ekranın sol tarafında tanıtımı ve kullanımı için kısa bir açıklama bulabilirsiniz. Geri Dönüşüm Kutusu'nu pencerenin sol üst köşesinde bulunan simgesine çift tıklayarak kapatın.
Kullanıcı Arayüzü Klavye Tuşları
Kullanıcı Arayüzü > Klavye Tuşları
Klavye öncelikli olarak yazı yazmak için kullanılır. Klavye kullanarak komutlar ve metinler girebilirsiniz. Klavye ile fare fonksiyonlarını da yerine getirebilirsiniz. Kullanıcı arayüzü üzerinde altı çizili harfler bulunur. Bu harfler sizin bir menü girişi veya komutu seçmenizde yardımcı olurlar. Bu tür menülerin kullanımı için tuş kombinasyonları mevcuttur. Aynı şekilde açılan kutulu listelerde kullanılabilir. Genelde tuşunu kullanarak bu tür işlemleri yapabilirsiniz. Bu tuş çift tıklama yerine kullanılabilir.
Amaç: Klavyeyi Kullancı Arayüzeyii Üzerinde Gezinmek İçin Kullanmak
1. Aynı anda ve tuşlarına basın. Bu tuş kombinasyonu Başlat menüsünü açacaktır. Windows klavyeler üzerinde bulunan tuşunu kullanarak da Başlat menüsünü açabilirsiniz.
2. tuşuna basın. Bu harf Bul komutunu çalıştıracak ve bunun sonunda yeni bir menü açılacaktır.
Bul menüsü
3. Dosyalar/Klasörler komutunu çalıştırarak Bul penceresini açmak için tuşuna basın.
4. Komutlar menü üzerinden çağrılabilirler. Bir çok programda veya tuşlarından birini kullanarak menü çubuğunu seçebilirsiniz. tuşuna basın. Dosya menüsü artık seçilidir.
5. Düzen menüsünü açmak için tuşuna basın.
6. Dosya menüsü açılana kadar veya tuşlarını kullanara menüler arasında gezin.
7. Dosya menüsü üzerindeki Kapat komutuna ulaşmak için veya tuşlarını kullanın.
Menü
8. Dosya menüsündeki Kapat komutunu kullanarak pencereyi kapatmak için tuşuna basın.
9. Windows uyumlu bir çok yazýlým + tuş kombinasyonu kullanılarak da kapatılabilir.
CPU, Hardisk, RAM, Mainboard, ROM
CPU: Central Processing Unit ( Merkezi İşlem Birimi). Ana İşlem Ünitesi, Merkezi İşlemci ya da kısaca işlemci.
Bilgisayarın yazýlým komutlarını bellekten aldıktan sonra kodlarını çözen ve karşılığı olan işlemleri yerine getiren merkez birimi. CPU genellikle bilgisayarın beyni olarak tanımlanır. Çünkü tüm işlemler CPU tarafından yapılır. Bu nedenle bir bilgisayarın işlem yeteneği ve hızı işlemcisinin yeteneği ve hızıyla doğrudan ilgilidir.
HARDDISK: Sabit disk.
Bilgisayarlarda bilgi depolama ünitesi. Sabit diskler büyük miktarda bilgiyi uzun süreli olarak saklamak için kullanılan manyetik disklerdir. Genellikle taşınabilir olma özelliği yoktur. Zaten bu yüzden de sabit disk adını almışlardır. Bilgisayar kasasının içinde kendileri için ayrılmış yuvalara yerleştirilirler. Sabit diskler özellikle disketlerle karşılaştırıldığında çok büyük miktarda bilgi depolama özelliğine sahiptirler.
DISK DRIVE: Disk sürücü.
Diske veri yazan ya da okuyan birim. Disk sürücüler okuyup yazdıkları disk tipine göre çeşitli isimler alır: Disketlere okuyup yazan disket sürücüler, optik disklere okuyup yazan optik sürücüler gibi...genelde, disk sürücü dendiğinde sabit disk sürücü kastedilir. Disk sürücüler bilgisayarın içine yerleştirilebileceği gibi, bir dış ünite olarak da bağlanabilir.
MAINBOARD: Ana kart.
Bilgisayarlardaki temel devre ve bileşenleri üzerinde bulunduran kart. Ana kart, CPU, BIOS, bellek, depolama aygıtı arabirimleri, seri ve paralel portlar, genişleme yuvaları ve ekran, klavye gibi çevre ünitelerinin denetleyicilerini bulundurur. Bir PC’ yi daha iyi bir modele çevirmek için ana kartı değiştirmek gerekir. Ana kartla birlikte sadece CPU değil, ROM ve ana bellek de daha iyi modele geçirilmiş olur. Ancak bu işlem sırasında genişleme kartlarının yeni ana kartla uyumlu olmasına dikkat edilmelidir.
RAM: Random Access Memory. Rasgele Erişimli Bellek.
Herhangi bir noktasına doğrudan erişilebilen bellek tipi. Bir bilgisayarın ne kadar RAM’a sahip olması gerektiği, kullandığı işletim sistemi ve çalıştıracağı programların ihtiyaçlarına bağlıdır. Özellikle grafik kullanıcı yüzüne sahip işletim sistemleri daha çok RAM kullanır.
ROM: Read Only Memory. Salt Okunur Bellek.
İçerdiği verilerin üzerine sadece bir kere yazıldığı ve bir daha değiştirilemediği bellek tipi. ROM’ lar bilgisayarlarda hiç değişmeyecek ancak sürekli kullanılan bazı programları saklamak için kullanılır. Bilgisayarın yüklenmesini sağlayan ana yazýlým gibi... Bir ROM yongası üreticisinden çıktığında içeriği belirlenmiştir. ROM’ ların RAM’ lerden en önemli farkı, elektrik akımı kesildiğinde RAM’ lerin sakladıkları bilgileri kaybetmelerine rağmen, ROM’ ların etkilenmemeleridir.
: Donanım Yapısı
DONANIM YAPISI :
CPU (Central Processing Unit):
Bilgisayarın beyni de denilebilir. Yönetim ve kontrolü burada yapılır.İki bölümden oluşur;
• Aritmetik ve Mantık Birimi (Arithmetic & Logic Unit -ALU) : Dört işlem, verilerin karşılaştırılması, karşılaştırmanın sonucuna göre yeni işlemlerin seçilmesi ve kararların verilmesi bu birimin görevidir.
• Kontrol Ünitesi ( Control Unit -CU) : Işlem akışını düzenler, komutları yorumlar ve bu komutların yerine getirilmesini sağlar.
RAM(Random Access Memory):
Programların ve verilerin kullanıldıkları zaman geçici olarak depolandıkları yerdir. CPU'da işlemler yapılırken ana bellekte saklanan veriler kullanılır ve işlenen veriler (bilgi) RAM bellekte tutulur. Elektrik kesildiğinde bellekteki veriler kaybolur. Birimi megabayt (MB)'dır. PC'lerde 8, 16, 32, 64 MB bellekler kullanılmaktadır.
ROM( Read Only Memory):
Üzerinde yalnız okuma yapılır. Üretici firma tarafından ilk imalatı esnasında yerleştirilir. Yazma yapılamaz.
Bilgisayarda Bellek Birimleri
Bilgisayarda en küçük birim BIT tir.
1 BYTE = 8 Bit
1 Bit 0 ya da 1'den (kapalı devre=0, açık devre=1) oluşur.
1 BYTE 1 karakterdir.
1024 BYTE = 1 KiloByte'dır. (KiloByte = KB)
1024 KB = 1 MegaByte'dır. (MegaByte = MB)
1024 MB = 1 GigaByte (GigaByte = GB)
1024 GB = 1 TeraByte (TeraByte = TB)
: Yazıcı ve Disket Çeşitleri
YAZICI ÇEŞİTLERİ :
a) Letter Quality Printer(LQP): Yazıcı karakteri daktilo harflerine benzer ve hızı yavaştır.
b) Dot Matriks Printer (DMP): Yazıcı kafada bulunan ve PIN denilen iğneler yardımı ile yazım yapılır.9 ile 24 arası PİN vardır.
c)Laser Printer: Sayfa yazıcı.Çok hızlı ve netlik açısından yüksek yazıcılardır.
DİSKET VE ÇEŞİTLERİ
Disket:Yapılan işlemlerin sonuç olarak saklandığı ve tekrar bilgisayara gönderildiği giriş ve çıkış birimidir.Taşınabilirler.Kullanmak için önce formatlamak gerekir.Disketlerin içi dairesel bir yapıda olup track denilen izler ve sektör denilen alanlardan oluşur.Disketler boyutlarına göre ikiye ayrılır:
1-5.25lik
2-3.5 luk.
Yoğunluklarına göre de 2ye ayrılır:
1-High Density(HD)Yüksek yoğunluk
2-Double Density(DD)Çift Yoğunluk
Disket üzerinde bulunan koruma(Write Protect) kapatıldığında disketteki bilgiler yalnızca okunabilir.Yazma ve silme işlemleri yapılamaz.Ancak koruma açıldığında yapılabilir.
Tuşlardan oluşur. Q’ ya göre ayarlanmıştır. F’ ye çevrilebilir. Her bir harf için bir Ascıı kod , bu kodların birleştiği bir Ascii tablo vardır. Biz herhangi bir tuşa bastığımız zaman ascii tablodan harf yada işareti tanır ve basar. 102 tuş bulunur. XT ve AT olmak üzere iki çeşittir. Klavye bir giriş ünitesidir.Klavyede bulunan tuşların görevleri şunlardır;
Klavye üzerindeki tuşları 4 kısımda inceleyebiliriz;
1. Fonksiyon tuşları
2. Daktilo tuşları
3. Nümerik tuşlar
4. Özel tuşlar
FONKSİYON TUŞLARI :
Bu tuşlar her programlama dilinde ve işletim sisteminde farklı görevler almıştır. F1 den F12 ye kadardır.
DAKTİLO TUŞLARI :
Bu bölümde A ile Z arası harfler 0 ile 9 arası rakamlar !,^,” , ? vb. gibi işaret tuşları ile bazı özel tuşlar bulunur.
NUMERİK TUŞLAR:
Bu bölümde 0 ile 9 arası rakamların yanında bazı özel fonksiyonlar bulunur. "NUM LOCK" bir kez basıldığında ışık söner ve rakamlar yerine özel fonksiyonlar çalışır.
ÖZEL TUŞLAR:
Backspace (İşaretli tuş): İmlecin bulunduğu yerden sola doğru tek tek tamamını siler.
Delete (Del): İmlecin bulunduğu yerden sağa doğru tek tek siler.
Print Screen : Yazılan yazıyı yazıcıya yollar.
Caps Lock: (Bu tuş açıksa klavyenin sağ üst köşesinde ışık yanar.)Büyük harf ya da küçük harf tuşu.
Num Lock: (Bu tuş açıksa klavyenin sağ üst köşesinde ışık yanar.)Bu tuş açıkken klavyenin sağ tarafında bulunan rakamları kullanabiliriz.
Scroll Lock: Bu tuşa basıldığında imleç kilitlenir ve ekran kayar.
Pause : Bu tuşa basıldığında ekran durur.
Insert : Araya yazı yazacağı zaman kullanılan bir tuştur.
Control+Alt+Del: Aynı anda basıldığında bilgisayarın açma –kapama düğmesine basmadan hafızayı tamamen silmemizi ve bilgisayarı yeniden başlatmamızı sağlar.Ayrıca tuş kilitlenmesini de açar.
Ctrl+C: İşletim sistemi komutlarını çalışma anında durdurur.
Ctrl+Break: Programlarda çalışmayı durdurur.
Bilgisayarınızda çalışırken herhangi bir şekilde yazdığımız harf tuşu işlemiyorsa ALT+ASCII (ASC 11,000 ile 25,000 arası rakamdır) yazılırsa o ekrana ait karakter ekrana gelir.Örnek ATL tuşu+115=M harfidir. Bilgisayar açıldığında yanıp sönen göstergeye “İMLEÇ ” denir. İmleç her tuşa basıldığında sağa doğru kayar.
Home : İmleci satırın başına getirir.
End : İmleci satırın sonuna götürür.
Page up: İmleci bir ekran yukarı çıkarır.
Page Down: İmleci bir ekran aşağıya indirir.
Tab Tuşu: Bu tuşa basıldığında imleci 8 karakter birden sağa hareket ettirir. Shift tuşu ile kullanıldığında 8 karakter sola getirir.
AltGr : (Klavye üzerinde bazı tuşlar ikiz,bazı tuşlar üçüz görevlidir. İkiz görevliler Shift tuşu ile basılırsa ikinci karakteri yazar.
Örnek: Shift+2 tuş bileşimi = ’ işarettir.)
Bazı tuşlarda 3 adet simge vardır.bunlardan sağ alttaki simgeyi yazmak için Altgr tuşu ile birlikte ilgili tuş basılarak yazılır.
Örnek: yıldızı yazmak için Altgr+Tuş basılır.
Sürücüler
SÜRÜCÜLER :
Disketlerin çalıştırma biçimleridir.bilgisayarda sürücü isimlerinin sonuna “ : ” işareti bırakılarak yazılır.Bir bilgisayar genel olarak aşağıdaki sürücü çeşitlerine sahiptir. En fazla 6 adettir.Bunlar;
1=A Disket 4=D Harddisk
2=B Disket 5=E CD-ROM
3=C Harddisk 6=F Novell
HARD DISK(SABİT DİSK) Bilgileri silinmeyen manyetik ortamlarda tutma ve geniş hacimli bilgilere hızlı olarak ulaşmak için kullanılan giriş ve çıkış birimidir. Disketten farkı;büyük kapasiteli hızlı ve PC içerisinde sabit olmasıdır.
CD-ROM: Compact Disk-Read Only Memory.
Yüksek kapasitede bilgi depolamak için kullanılan optik disklerdir. CD-ROM’ ların üzerine bilgiyi kaydedebilmek için özel araç kullanılır.
DVD-ROM: Dijital Versatile Disk.
CD-Rom’ların yerini alması beklenen yeni bir optik disk teknolojisi. 133 dakikalık bir filmin tek bir diskte tutulması sağlanabilecek DVD-Romlarla. DVD-Rom oynatıcı denilen aletlerin normal CD-Romları da oynatması söz konusu.
Diğer Çevre Birimleri
MONITOR: Ekran.
Bilgisayarlarla kullanıcılar arasındaki görsel bağlantıyı sağlayan birim. Ekranlar büyüklüklerine, gösterdikleri renk sayısına ve destekledikleri çözünürlük oranlarına göre sınıflanır.
SOUND CARD: Ses kartı.
Bilgisayarın sesi işlemesini sağlayan genişleme kartı. Bir ses kartı olmadan bilgisayar sadece bip sesleri ve oldukça mekanik melodiler çıkarabilir. Oysa pek çok yazılım ve CD-ROM’ lar çok daha yüksek kalitede bir ses çıkışına ihtiyaç duyar. Ses kartları, karta bağlanan hoparlörler aracılığıyla dijital ses elde edilmesini sağlar.
MOUSE: Fare.
İmlecin ekran üzerindeki hareketlerini kontrol eden araç. Bir kablo ile bilgisayara bağlanan küçük bir araç olan fare, düz bir yüzeye sürterek kullanılır. Bu yüzeyde yapılan hareketler, benzer şekilde imlecin (cursor) de ekranda serbestçe hareket etmesini sağlar. Böylece imleç istenen nesne üzerine getirilebilir.
SCANNER: Tarayıcı.
Kağıda basılı yazı ve resimleri okuyup bilgisayarların anlayacağı biçime çeviren araç.
PRINTER: Yazıcı.
Bilgisayar ile üretilen metin ve resimleri kağıda basmak için kullanılan araç.
MODEM: Kısaltma, Modulator-Demodulator.
Telefon hatlarından veri aktarmakta kullanılan araçlar. Bilgisayarlar verileri dijital olarak saklarlar, ancak telefon hatları üzerinden gönderilen veriler analog yapıda olmalıdır. Bu yüzden modemler bilgisayarların dijital yapıda sakladıkları verileri analog yapıya çevirerek gönderme işini üstlenir. Bu işlemin tersi de yine modemler tarafından gerçekleştirilir. Telefon hatlarından analog yapıda gelen sinyalleri bilgisayarların anlayacağı dijital yapıya çevirirler.
Bilgisayarın Çalıştırılması
BİLGİSAYARIN ÇALIŞTIRILMASI
1. Bilgisayarı açmak için elektrik bağlantısı kontrol edilir.
2. Bilgisayar C:/> (Hard Disk) çalışıyorsa A: sürücüsünde disket olmamalıdır.A: sürücüsünden çalışıyorsa sürücüye sistem disketi takılır.
3. Kasayı AÇ. (Power düğmesine bas)
4. Ekranı AÇ.
İşletim sistemi DOS ise ekrana C:/> işareti gelir.
İşletim sistemi WINDOWS ise ekrana masa üstü gelir.
Bilgisayarı kapatmak için çalıştığımız programdan çıkarız ve bilgisayarın çalışmadığından yani işlem yapmadığından emin oluruz.Eğer WINDOWS 9X işletim sistemi ile çalışıyorsa “ŞİMDİ BİLGİSAYARINIZI KAPATABİLİRSİNİZ” yazısı ekrana geldikten sonra açma-kapama düğmesi ile bilgisayar kapatılır.
SÜRÜCÜYE DİSKET TAKMA VE ÇIKARTMA: Demir metal kısmı ve etiketli bölümü üste gelecek şekilde ve ok yönünde bilgisayara takılır.Sürücüden gelen tık sesi: disket yuvasına yerleşir.Disket çıkartma düğmesine bastığımızda disket dışarı çıkar.Işık yanarken disket çıkarılmaz.Çünkü ışık yanıyorsa disketten bilgi okunuyor yada bilgi yazılıyor demektir.
CD-ROM SÜRÜCÜLERİNE CD TAKMA VE ÇIKARTMA: CD sürücü üzerinde bulunan açma-kapama düğmesi ile CDler yazılı kısmı üstte,parlak kısmı altta olacak şekilde yuvaya yerleştirilir.
MONITOR: Ekran.
Bilgisayarlarla kullanıcılar arasındaki görsel bağlantıyı sağlayan birim. Ekranlar büyüklüklerine, gösterdikleri renk sayısına ve destekledikleri çözünürlük oranlarına göre sınıflanır.
SOUND CARD: Ses kartı.
Bilgisayarın sesi işlemesini sağlayan genişleme kartı. Bir ses kartı olmadan bilgisayar sadece bip sesleri ve oldukça mekanik melodiler çıkarabilir. Oysa pek çok yazılım ve CD-ROM’ lar çok daha yüksek kalitede bir ses çıkışına ihtiyaç duyar. Ses kartları, karta bağlanan hoparlörler aracılığıyla dijital ses elde edilmesini sağlar.
MOUSE: Fare.
İmlecin ekran üzerindeki hareketlerini kontrol eden araç. Bir kablo ile bilgisayara bağlanan küçük bir araç olan fare, düz bir yüzeye sürterek kullanılır. Bu yüzeyde yapılan hareketler, benzer şekilde imlecin (cursor) de ekranda serbestçe hareket etmesini sağlar. Böylece imleç istenen nesne üzerine getirilebilir.
SCANNER: Tarayıcı.
Kağıda basılı yazı ve resimleri okuyup bilgisayarların anlayacağı biçime çeviren araç.
PRINTER: Yazıcı.
Bilgisayar ile üretilen metin ve resimleri kağıda basmak için kullanılan araç.
MODEM: Kısaltma, Modulator-Demodulator.
Telefon hatlarından veri aktarmakta kullanılan araçlar. Bilgisayarlar verileri dijital olarak saklarlar, ancak telefon hatları üzerinden gönderilen veriler analog yapıda olmalıdır. Bu yüzden modemler bilgisayarların dijital yapıda sakladıkları verileri analog yapıya çevirerek gönderme işini üstlenir. Bu işlemin tersi de yine modemler tarafından gerçekleştirilir. Telefon hatlarından analog yapıda gelen sinyalleri bilgisayarların anlayacağı dijital yapıya çevirirler.
Yazıcı Kullanımı ve İşletim Sistemi
Yazıcı kullanımı:
Yazıcı üzerinde bulunan tuşların görevi:
Online (Yazmaya hazır) :Bu tuş göstergesine ait ışık yanarsa PC kağıda döküm yapar.
Offline (Kapalı):Yazıcı çalışmaz.
Paper feed (Kağıt koy):Yazıcıya kağıt yüklemesini sağlar.
Line feed (Satır atlat) :Bir satır atlayarak yazar.
İşletim Sistemi
Bilgisayarların çalışabilmesi için gereken temel yazılım. Bilgisayarlar çeşitli donanım ürünlerinin belli bir tasarıma göre bir araya getirilmesiyle oluşturulur. Ancak kendilerinden beklenen işleri gerçekleştirmeleri için bu sadece donanımdan oluşan altyapı yeterli değildir. Bir kelime işlem yazılımı ile belge oluşturabilmek için önce bilgisayarın açılması, donanım ürünlerinin birbirlerini tanıması ve birlikte çalışacakları şartların sağlanması gerekecektir. Kullanıcı klavyede bir tuşa bastığında, bir harfin ekranda görüntülenmesi, yazılanların saklanmak istendiğinde belgenin disk üzerine yazılması, belgeye bir dosya adı verilebilmesi yapılabilecek işler arasındadır. Kullanılan yazılım ne tür olursa olsun bazı temel işlemler hep aynıdır; dosyaların diske yazılması, diskten alınıp ekrana görüntülenmesi, bir dosyanın basılmak üzere yazıcıya gönderilmesi... Bu durumda tüm yazılımların üzerinde çalışacağı zemini oluşturmak ve temel işlemleri gerçekleştirmek üzere kullanılan yazılım ile karşılaşılır. Bu, işletim sistemidir.
İşletim sistemi bilgisayarın her türlü altyapı çalışmalarını düzenler, çeşitli aygıtların birbirleriyle anlaşmasını sağlar. Bu sayede çeşitli uygulama yazılımları, güven içinde çalışıp kullanıcıya hizmet edebilirler. Bu yüzden bir bilgisayarın donanım özellikleri kadar işletim sistemi de önemlidir. Çünkü sistemin genel performansı gibi işlev yelpazesi de kullanılan işletim sistemine göre değişir. İşletim sistemleri bilgisayarda olup biten her şeyi denetleyen yazılımlardır. Bu yüzden sistem ne kadar karmaşıksa, işletim sistemi de o oranda gelişmiş olmak zorundadır.
Genel amaçlı bir işletim sisteminin üstlenmesi gereken işler şöyle sıralanabilir:
¨ Çevre birimleri ile programlar arasındaki iletişimi sağlamak.
Bir kelime işlem yazılımı yazıcıya ya da CD-ROM sürücüye ulaşarak kullanılmasında olduğu gibi...
¨ Sistemin belleğini yönetmek, disk tamponu (disk cache) gibi ek olanaklar sağlayarak belleğin etkili bir şekilde kullanılmasını sağlamak.
Örneğin, sanal bellek oluşturarak ana bellekten daha büyük bir alanın kullanılması.
¨ Saklama aygıtlarındaki dosyalara belli bir düzen erişilmesi için bir dosya yönetim sistemi oluşturmak.
¨ Özellikle çok kullanıcılı sistemlerde kaynaklara güvenli erişim sağlamak.
¨ Programlar arası veri iletişimi sağlamak.
Kullanıcının çeşitli komutlar vermesi ve programlar çalıştırmasını sağlamak
Network ve Yazılım
BİLGİSAYAR AĞLARI (NETWORK)
İki ya da daha çok bilgisayarın veri iletmek ve bilgisayar kaynaklarını ortak kullanmak amacı ile birbirine bağlanmasına bilgisayar ağı denir.
Bilgisayar ağları ana bilgisayarın işlem gücünden ve depolama kapasitesinden başka yazıcı gibi çevre birimlerinin ortak kullanımını da sağlar.
1.Yerel ve Ulusal Ağlar:
a) LAN (LOCAL AREA NETWORK): Bölgesel çalışma ağı..Ana bilgisayarın adı SERVER dır.Diğer bilgisayarlar server-1 server-2 olarak adlandırılırlar.
b) WAN (GENİŞ ÇALIŞMA AĞI): Birden fazla LAN’ ın birbirine bağlı olarak çalışmasını ifade eder.
2.İnternet: Dünya üzerindeki bilgisayar kuruluşlarının birbirine bağlanmasını sağlayan geniş ağa denir.
İNTRANET:Bir işletme içerisinde interneti kullanarak yapılan işlemdir.
YAZILIM
İşletim Sistemi (Operating Sistem):
Kullanıcı ile bilgisayar arasında iletişimi sağlayan programlardır. Açılışından kapanışına kadar Bilgisayar sisteminin tüm hareketlerini denetler. Sistemde bulunan MİB, ana bellek, Harddisk vb. kaynakları yönetir. DOS (Disk Operating System), Windows (3.1, 95, 98,CE,ME), WindowsNT, MAC OS, UNIX, LINUX …
Yararlı Programlar: İşletim Sistemi ile verilen format, sıkıştırma, kurtarma vb.
Aygıt sürücüleri (Device Driver): Çevre birimlerinin çalışması için bilgisayara yüklenen programlar.
Programlama Dilleri: Bir işi bilgisayara yaptırmak ancak belirli kodların belirli bir sıra doğrultusunda kullanılması ile olanaklıdır. Kullanılan bu koda programlama dili denilir. Yazılan kaynak kod yazýlým derleyici veya yorumlayıcı tarafından bilgisayar diline çevrilir. Programlama dillerinden bazıları C, Pascal, Delphi, Java, Visual Basic, Visual C…
Bilgisayar Kasasının içindeki aygıtlar
BİLGİSAYAR KASASI İÇİNDE BULUNAN AYGITLAR
Ana Kart: Üzerinde temel devrelerin bulunduğu karttır. Bütün aygıtlar ve kartlar ana karta bağlıdır.
Merkezi İşlem Birimi (MİB/CPU): Komutların işlenmesi, aritmetik ve mantıksal işlemler yapılır.
Ana Bellek (RAM =Random Access Memory-Rastgele Erişimli Bellek): Verilerin işlendiği ve geçici olarak saklandığı yer.
EDO RAM,
SD RAM
Hard Disk (Sabit Disk), Verilerin kalıcı olarak saklandığı yer.
Ekran Kartı:
Güç kaynağı: Normal 220 Volt elektriği bilgisayarın kullanacağı volta çevirir.
CD Sürücü, Disket Sürücü ve Disk Sürücü kablolarla ana karta bağlanır.
Kablolar türleri: IDE kablo, SCSI kablo, Disket sürücü kablosu
Genişleme Yuvaları: Ses, video, radyo, tarayıcı, ekran, ethernet kartlarının takıldığı yuvalardır. ISA (8 Bit), VESA (16 Bit) ve PCI (32 bit) olmak üzere üç çeşittir.
Parelel Port (25 iğneli-dişi): Yazıcıların takılması için kullanılır.
Ekran Portu: Monitörü bağlamak için kullanılır.
Fare ve Klavye portu: fare ve klavyeyi bağlamak için kullanılır.
Seri Port (9 ya da 25 iğneli-erkek): Fare, modem, tarayıcıyı bağlamak için kullanılır. COM (comunication) da denir. Genellikle, COM 1 farenin, COM 2 ise fax-modemin bağlanması için kullanılır.
Fax-Modem Kartı
Giriş ve Çıkış Üniteleri
GİRİŞ VE ÇIKIŞ ÜNİTELERİ
1. Ekran: Renkli-Monitör Dijital
2. Klavye: Q ve F olmak üzere Türkçe 2 tip klavye vardır.
3. Yazıcı: Makinedeki dosyaların çalışmasını sağlar
4. Disket: Makinedeki bilgilerin başka makinelere taşınmasını sağlar.
5. SabitDisk (HDD): Makinedeki bilgileri toplayan ve yazılımı yöneten cihazdır. ÖR: 2.1 , 3,2 Vb .
6. Maus: Klavye gibi direk girin ünitesidir. AT ve PS/2 olarak 2 çeşidi bulunur.
VERİYOLLARI
Paralel ve seri olarak 2 yoldan oluşmaktadır.
Seri veriyolları 9 pin’ lik portlardan “Erkek”
Paralel veriyolları 40 pin’ lik portlardan “Dişi” oluşmaktadır. Veriyolları bilgisayarın çevre birimleri ile arasındaki bağı oluştururlar.
Maus: Com Portuna / Seri
Yazıcı: LTP1 Portuna / Paralel’ dir
Klavye: AT/PS2 Portuna
GİRİŞ—ÇIKIŞ KAPILARI
PORT: Bilgisayarın diğer çevre aygıtları ile ilişkisini sağlayan bağlantı noktalarına “port” denir.
SERİAL PORT: Erkek Port’ tur 9-25 arasında Pini bulunmaktadır. Fare modem bağlanır. Com1, Com 2 diye çoğaltılır. Communication’ dan gelir.
PARALEL PORT: Dizi konnektördür. 25 ile 40 arasında pini vardır. Yazıcı girişidir. LPT1 – LPT2 olarak değişir.
OYUN PORTU: Ses kartına
MONİTÖR PORTU: Ekran kartıdır. AT/ PS/2 Portu Klavyeye AC/İN: Güç kaynağı girişidir.
Bios Nedir? Ayarları
BIOS NEDİR?
BIOS güncellemesi riskli bir istir. Adimlari dogru bir sekilde takip etmeniz gerekmektedir.
BIOS update islemi Asus anakartlarla birlikte gelmekte olan CD'nin içinde bulabileceginiz aflash.exe <ftp://ftp.cizgi.com.tr/Asus/bios/aflash13.zip> programi ile gerçeklesebilmektedir. Programi ve anakartinizin modeline göre download etmis oldugunuz BIOS dosyasini (*.awd) hard diskinize veya bir diskete kopyalayiniz.Anakartiniz Asus ise yeni BIOS sürümünü
http://www.cizgi.com.tr <../download.htm> adresinden bulabilirsiniz. Daha sonra sisteminizi DOS modunda (açilista F8 ile) ya da sistem disketiyle açip aflash.exe <ftp://ftp.cizgi.com.tr/Asus/bios/aflash.exe> yazarak enter'a basiniz.
AFLASH Programini çalistirdiginizda yanda görüldügü gibi anakartinizla ilgili BIOS bilgileri ekrana gelir.
Opsiyonel olan birinci seçenek, anakartinizin o an kullandigi BIOS versiyonunu herhangi bir probleme karsi yedeklemenizi saglar. "Please Enter File Name To Save:" komutuna herhangi bir isim vererek BIOS'unuzu yedekleyin. "BIOS Saved Successfuly" mesaji ile islem gerçeklesmis olur. ESC ile ana menüye dönebilirsiniz
İkinci seçenek seçildiginde yazýlým sizden yeni BIOS update dosyasinin ismini soracaktir. Bunu buraya girin (örnegin bx2b1009.awd) ve Return'e basin
Bundan sonra anakarta ait BIOS'u ve üzerine yazacaginiz yeni BIOS versiyonlarini gösteren asagidaki mesajlar çikacaktir. Ve Mesaji çiktiginda 'Y' tusuna bastiginizda, eger epromunuzda herhangi bir ariza yoksa BIOS'unuzun update islemi baslar.
5-10 snlik bir programlama süreci ardindan BIOS'unuz update edilmis olacaktir
Islem bittikten sonra BIOS'unuzu yeniden programlamak isteyip istemediginiz sorulacaktir. Hayir ile devam edebilirsiniz.
Son olarak ekranınıza islemin bitmis ve bilgisayari restart etmenizin gerekli olduguna dair bir yazi gelecektir. ESC ile programdan çikip, bilgisayarinizi restart ediniz. işlem tamam!
BİOS HATA MESAJLARI
1) Bir uzun iki kısa beep:
Ekran kartınızda bir sorun var. Ekran kartı kablosu yerinden çıkmış olabilir yada ekran kartınız bozuk.
2) Tek kısa beep:
Anakartın bellek tazeleme devresi sorunlu
3) CMOS Battery has failed:
CMOS pili zayıflamış. Değişmesi gerekir.
4) CMOS checksum error
CMOS'un bozulduğunu gösterir. (CMOS pili bozuk veya zayıf olabilir)
5) Disk boot failure, insert system disk and press enter
Sistem boot edemiyor. HDD bağlantısında sorun olabilir, HDD aktif partition tanımlanmamış olabilir, biostan HDD tanımlanmamış olabilir, HDD bozuk olabilir, HDD nizin system dosyaları silinmiş olabilir.
6) Keyboard error:
Sisteme bağlı bir klavye yok. Klavyenin kablosu hatalı takılmış olabilir, klavye bozuk olabilir, klavye girişinde sorun olabilir.
7) Primary Slave Failed:
Hatalı HDD tanıtımı. Yada daha önceden bilgisayara takılı olup daha sonra çıkarılan ve biostan kaldırılmayan hddler söz konusu olunca böyle yapar.
Floppy Disk Failed:
Disket sürücünüze erişelimiyor. Kablolarının düzgün takılıp takılmadığından emin olun. Eğer değiştrincede hata devam ediyorsa sürücünüzde sorun vardır.
9) Cache memmory bad, or not enabled cache !:
Cache bellek bozulmuş olabilir. Yada cache bellek anakart ile uyumsuz.
10) DMA Error:
Doğrudan Erişimli Bellek devrelerinde sorun var. Anakartı değiştirin.
Komutlar, DIR( Listeleme)
KOMUTLAR
DOS’ta herhangi bir dosyaya ihtiyaç duymadan çalışan komutlara iç komutlar, çalışması için yazýlým dosyasının varlığına ihtiyaç duyan komutlara Dış Komutlar denir. Dış komutları çalıştırabilmek için o komutun progrma dosyasına ihtiyaç vardır. Örneğin format komutunu kullanabilmek için Format.com yazýlýmının bulunması gerekir.
• DOS komutları hakkında bilgi almak için / ? parametresi kullanılabilir. Örneğin dır komutu hakkında bilgi almak için DIR /? yazılabilir.
DIR (Listeleme)
Bulunduğunuz dizindeki dosya veya dizinleri listeler. Dır komutu tek başına kullanıldığı zaman aşağıdaki gibi bir liste çıkar.
C:\zeybek>dır
C sürücüsündeki birimin etiketi yok
Birim Seri Numarası 0B26-13D9
C:\zeybek dizini
. <DIR> 01/01/99 20:23 .
.. <DIR> 01/01/99 20:23 ..
SZEYBEK EXE 1.411.559 02/01/99 20:05 szeybek.exe
XTRAS <DIR> 01/01/99 20:23 xtras
ICON ICO 2.816 02/01/99 20:05 icon.ico
2 dosya 1.414.375 bayt
3 dizin 137.347.072 bayt bot
C:\zeybek>_
Burada <DIR> ile belirlenmit olanlar dosya değil dizindir. Diğerler ise dosyadır. Her bir dosyanın adı, uzantısı, boyutu, son değiştirme tarihi- saati ve uzun dosya ismi görüntülenmektedir.
• Uzantısı .EXE, .COM, .BAT olanlar yazýlým dosyalarıdır. Bunların isimleri yazılarak çalıştırılabilir.
Bir dizindeki dosya sayısı fazla ise ekrana sığmayacaktır. Sayfa sayfa görüntülemek için DIR /P şeklinde /P parametresi kullanılır. Detayları göstermeden sadece isimleri listelemek için DIR /W kullanılır. Daha detaylı bilgi için DIR /V kullanılır.
Bütün dosyaları değil de bir şarta uyan dosyaları listelemek için joker karakter dediğimiz ? ve * karakterleri kullanılır.
Dır *.exe ile uzantısı EXE olan dosyalar
Dır a*.exe ile bat harfi a ve uzantısı EXE olan dosyalar
Dır a*.e* ile bat harfi a ve uzantısının baş harfi e olan dosyalar
Dır a?b*.exe ile bat harfi a ve üçüncü harfi b olan EXE uzantılı dosyalar
Dır *. ile uzantısı olmayan dosyalar
listelenebilir. Buradaki temel kural * itaretinin bütün harfler yerine, ? ise tek bir harf yerine geçmesidir.
• Dır komutu ile DOS’ta arama da yapılabilir. /s parametresi verilirse DOS alt dizinlerdeki dosyaları da listeler.
Örneğin önemli.doc isimli bir dosyayı aramak için
Dır önemli.doc /s kullanılabilir.
• Liste alınırken sıralama isteniyorsa /O parametresi kullanılır.
Eğer bilgisayar kullanmayı ilk defa Windows-95 ile başladıysanız büyük bir ihtimalle DOS kelimesi size yabancı gelecektir. DOS, Disk Operating System kelimelerinin kısaltılmış halidir ve disk işlemleri, bellek işlemleri gibi programların çalışabilmesi için gerekli düzenlemeleri yapan bir işletim sistemidir. DOS’un tarihi PC’lerin (kişisel bilgisayarlar) tarihiyle başlar ve çoğunlukla da pek hayırla yad edilmez. Çünkü DOS’ta grafiksel bir kullanıcı arabirimi yoktur, her şey komutlarla ve bir sürü parametre ile yapılır. Microsoft Windows’95 sürümüyle kullanıcının DOS ile olan iletişimini minimuma indirmeye çalışmış olsa da geriye doğru uyumluluktan dolayı DOS’tan tam olarak vazgeçememiştir.
Windows’95 kullanıyor olsanız da bazen DOS’a işiniz düşebilir. Örneğin bir çok oyun yazýlýmı Windows ile çalışmaz veya oynanamayacak kadar yavaş çalışır. Ayrıca Windowsa giremediğiniz durumlarda da sorunu DOS’tan halletmeniz gerekebilir. Bazen de tek bir dosyayı kopyalamak için bilgisayarınızı açtığınızda, Windows’un çalışmasını beklemeniz gerekmez.
Dır /OD ile tarihe
Dır /ON ile ada
Dır /OE ile uzantıya
Dır /OS ile boyuta göre sıralanabilir. Bu parametrelerin önüne – konursa tersi sırada listelenir. Yani Dır/OS ile küçükten büyüğe sıralanırken, Dır/O-S ile büyükten küçüğe doğru sıralanır.
• Dır /A ile istenen özelliğe uyan dosyalar gösterilebilir.
Dır/AD ile sadece dizinler
Dır/AH ile gizli dosyalar
Dır/AR ile sadece okunabilir dosyalar
Dır/AS ile sadece sistem dosyaları listelenir.
Dizin İşlemleri
DİZİN İŞLEMLERİ(CD, MD,RD)
Bir dizine girmek için
CD Dizinismi kullanılır.
Örneğin Windows dizinine girmek için
C:\>CD Windows
C:\WINDIWS>
Windows\System dizinine girmek için
C:\>CD Windows\System
C:\WINDOWS\SYSTEM>
veya
C:\>CD Windows
C:\WINDOWS>CD System
C:\WINDOWS\SYSTEM>
şeklinde kullanılır.
Bir dizinden çıkmak için CD..
C:\WINDOWS\SYSTEM>CD..
C:\WINDOWS>
Ana dizine çıkmak için CD\
C:\WINDOWS\SYSTEM>CD\
C:\>
İki üst dizine çıkmak için CD...
C:\WINDOWS\SYSTEM\VMM32>CD...
C:\WINDOWS>
Üç üst dizine çıkmak için CD....
C:\WINDOWS\SYSTEM\VMM32>CD....
C:\>
Yeni bir dizin olutturmak için
MD Dizinismi
Örneğin yeni isimli bir dizin oluşturmak için
MD yeni
Bir dizin silmek için
RD Dizinismi
Yeni isimli dizini silmek için
RD yeni
şeklinde kullanılır. Bir dizini bu yöntemle silebilmek için, içinin boş olması gerekir.
Uzun dizin isimlerini DOS altında kullanırken bunları iki şekilde kullanabilirsiniz.
Eğer Windows altında bir DOS oturumu açtıysanız bu isimler hem standart 8+3 formatında hem de uzun formatında kullanılabilir. Direk olarak DOS ortamına geçtiyseniz 8+3’lük kısa formatını kullanabilirsiniz.
8 harften daha uzun bir dosya veya dizin ismi verecekseniz bunu tırnak içinde yazmanız gerekir.
Örneğin en çok kullandığım dökümanlar dizini olutturmak için :
MD “en çok kullandığım dökümanlar” şeklinde yazmanız gerekir.
Bu dizin listelendiğinde hem orjinali ile hem de ENÇOKK~1 şeklinde kısa ismi ile gösterilir.
Bu dizine girmek için
CD ENÇOKK~1
veya
MD “en çok kullandığım dökümanlar” yazabilirsiniz
FORMAT (FORMATLAMA,BİÇİMLEME)
Format kelime anlamı olarak düzenleme demektir. Bu ilk alınan disket için doğrudur. Disket DOS’ta kullanılmak için düzenlenir. Ancak dolu olan bir diskete format atılması ile disketteki bütün bilgiler silinmiş olur.
• Yanlışlıkla formatlanan bir disket UNFORMAT komutu ile geri alınabilir.
Format komutunu harddisk için kullanmak çok tehlikelidir. Daha çok disketlerinizi formatlamak için bu komutu kullanacaksınız.
C:\> FORMAT A:
İle disket formatlanır. Bu komuttan sonra sürücüye disket yerleştirmeniz istenir ve gösterge %100 oluncaya kadar formatlama devam eder. Formatlama bittikten sonra diskete bir isim vermeniz istenir. Buraya 11 harflik bir isim verebilirsiniz. İsim verdikten sonra disket hakkındaki bilgiler gösterilir. Bu listeye bakarak o disketteki bozuk kesimlerin bulunup bulunmadığını anlayabilirsiniz. Eğer diskette bozuk kısımlar varsa bunların miktarı da listeden okunabilir.
• Format komutunu bozulan disketlerinizin bozuk kısımlarını işaretlemesi için kullanabilirsiniz. Bozuk kısımları işaretleyerek buralar bilgi yazılmasını önler.
• Ayrıca sistem disketi oluşturmak için de Format komutu kullanılabilir. (Bu iş için SYS komutu da kullanılır.)
• Virüslü disketleri de format ile silebilirsiniz.
/U parametresi kullanılırsa, disketi UNFORMAT yapabilmek için gerekli olan bilgi diskete yazılmaz. Bu durumda UNFORMAT komutu ile disket kurtarılamaz. Disketi silmek istediğinizden eminseniz bu parametreyi kullanarak işlemleri hızlandırabilirsiniz.
/S parametresi ile disketin sistenm disketi olarak hazırlanmasını sağlayabilirsiniz. Bu durumda bu disketi kullanarak bilgisayarı açabilirsiniz.
/Q ile hızlı format yapabilirsiniz. Bu işlem bozuk kısımları işaretlemez. Ancak oldukça hızlı bir biçimde disketi boşaltır.
/V:Ad ile disketin ismini belirleyebilirsiniz.
C:\>FORMAT a: /q /u /s /v:ali
Komutu ile geri alma bilgisi olmada, sistem disketi olarak ve ismini de Ali yaparak disketi hızlı formatlar.
Format yapabilmek için FORMAT.COM dosyasına ihtiyaç vardır.
SYS(Sistem Transferi)
Sys komutu ile bir diskete veya harddiske sistem dosyaları transfer edilebilir. Bu dosyalar IO.SYS, MSDOS.SYS, COMMAND.COM, DRVSPACE.BIN, veya DBLSPACE.BIN dosyalarıdır. Bu dosyalardan COMMAND.COM hariç diğerleri bir diskete normal kopyalama ile kopyalanırsa o disket sistem disketi olmaz. Bu dosyaları diskette özel bir yere kopyalanması gerekir. Bu işlemi de SYS veya FORMAT /S komutları yapar.
Sys a: ile diskete
Sys c: ilede harddiske sistem transferi yapılır.
Özellikle harddiskteki sistem dosyaları bozulmuşsa bilgisayarınızı harddiskten açamazsınız. Bu durumda bilgisayarı disketten (içinde sistem dosyaları bulunan bir disket ) açarak Sys c: komutu ile harddiske sistem transferi yapabilirsiniz. Bu itlemi yapmak için diskette SYS.COM yazýlýmı bulunmalıdır.
Windows 95 – 98 – ME – XP home veya NT – 2000 – XP Prof. Kullanıcıları
• Harddisk in önceden en az ikiye bölünmüş olması,
• Harddisk in C:\ den hariç bir bölümünün FAT olarak formatlanması,
• Baslangıç disketi (windows 95 – 98 – ME disketi olabilir) mouse driver ının baslangıç disketinde olması işinizi kolaylaştırır
• Ghost.exe dosyasını baslangıç dısketine veya harddisk in c: haricindeki bölümlerinden birine kopyalayın.
• Ghost.exe nin bulunduğu yere gidip GHOST yazıp ENTER e basın. ( windows NT, 2000 veya XP kullanıcıları NTFS için GHOST –ntil yazmaları gerekir aksi halde NTFS ı tanımaz)
Aşağıdaki resim ve yazılara bakarak işlemi tamamlayiniz.
Paketlemek için. Norton Ghost Versie 6
Resim -1 Herhangi bir tuşa basınız.
Resim –2 Local – Partition - To Image yi seçiniz.
Resim –3 OK u tıklayınız.
Resim –4 Hardiskin hangi bölümünü paketlemek istiyorsanız seçip OK u tıklayın.
Resim –5 Pakat dosyasının kaydedeceği yeri seçip File name: in önündeki boşluğa dosya ismini yazıp OPEN ı tıklayın.
Resim -6 Burada paketin şeklini soruyor, Peketin küçük olmasını istiyorsanız her zaman High i seçiniz. Sonra Yes i seçiniz.
Bitince Continu yu tıklayın
Paketi Açmak için. Norton Ghost Versie 6
Resim -7 Herhangi bir tuşa basınız.
Resim -8 Local – Partition – from Image yi tıklayın.
Resim -9 Paket dosyasının yerini bulup tıklayın.
Resim -10 Gelen iki ekranda Ok i seçin
Paketin hangi bölüme açılmasını istiyorsanız, o bölümü seçip OK ı tıklayınız. (Tek seçenek de olabilir)
Resim -11 Eski bölümün üzerinemi diye son bir seçenek. Siz Yes i seçiniz.
Bitince Restart Computer u tıklayın
Özetlersek
Bilgisayarınıza windows u kurdunuz, donanımları tanıttınız, Office yüklendi, tv çalıştırıldı ve winamp, winzıp kuruldu ancak benim gibi 2 ay demeden bilgisayar formatlıyorsanız ghost proğramını tavsiye ederim. Bütün kurulum işlemlerini yaptıktan sonra harddiskin tamamını veya bir windowsu kurduğunuz bölümün yedeğini alıyorsunuz. bilgisayarınız ağırlaştı veya çöktümü aldığınız yedeği açmak tam 5 dakikanızı alır, Bilgisayarınız yeni kurulmuş gibi olur
(Not : İlk üç seçenekte İkinci bir hard disk olmalı)
1- Hard diskten - hard diske kopyalama yapmak istersek
Bunun için : Local / Disk / To Disk seçilmeli
2- Hard diski yedeklemek istersek
Bunun için : Local / Disk / To Image seçilmeli
3- Yedeklediğimiz bilgileri geri açmak istersek
Bunu için : Local / Disk / From Image seçilmeli
4- Partition'dan - partition'a kopyalama
Bunun için : Local / Partition / To Partition seçilmeli
5- Partition'ı yedeklemek istersek
Bunun için : Local / Partition / To Image seçilmeli
6- Yedeklediğimiz bilgiyi Partition'a açmak istersek
Bunun için : Local / Partition / From Image seçilmeli
AĞ KURMAK
Ağ ne işe yarar?
İki veya daha fazla bilgisayar arasında bağlantı kurmaya yarar.Bu bağlantı sayesinde iki bilgisayar birbirleri üzerindeki dosyaları paylaşabilir, aynı printerları kullanabilirler. Karşılıklı oyun oynayabilir, bazı programları ortaklaşa çalıştırabilirler. Böylece kullandıkları programlarda kaydettikleri herşey aynı olur. İki farklı bigi işleyişi yerine tekbir ortak bilgi elde edilebilir. Örneğin muhasebe programlarında tutulan bilgilerin tekbir muhasebe halinde olmasını sağlamak gibi.
Ne gerektirir?
Ağı sağlamak için enaz 2 bilgisayar; windows, novell, linux, dos ve benzeri tarzda bir işletim sistemi; bilgisayarları birbirine bağlamak için ethernet veya modem benzeri ağ bağlantı adaptörleri yeterlidir.
Yaygın ve kolay olan şekli nasıldır?
Bu sorunun tam bir cevabı yoktur. Herşey ihtiyaca göredir. Örneğin makinanızın harddiski yoksa novell ağı kullanabilirsiniz. Bedava bir yazılım arayışında iseniz linux vazgeçilmezdir, kolay ve orta maaliyetli bir ağ için windows kullanabilirsiniz. Eğer ikiden fazla bilgisayarı birbirine bağlayacaksanız Hub denen cihazı kullanmanız gerekecektir. Hu yerine Router kullanırsanız internet bağlantınızı ağa dağıtabilirsiniz. Ethrnet en yaygın ağ adaptörüdür....
Şimdi size Hub ı olan, Windows98 işletim sistemi kullanan iki makinayı birbirine nasıl bağlayacağınızı göstererek ağ yapılandırmasını açıklamaya çalışacağız.
Başlat-->Ayarlar-->Denetim Masası-->Ağ simgesini çift tıklayıp veya masaüstünüzdeki Ağ Komşularım simgesine sağ klik tıklayıp özellikler kısmını seçerek Ağ Ayarları Ana Menüsüne ulaşabilirsiniz. Burada bilgisayarınızda yüklü olan ağ ayarlarını görebilir, eklenti yapabilir, fazla olan bir ayarı kaldırabilir, olan ayarlar üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. Bu kısım sayesinde dosya ve yazıcı paylaşımlarınızı etkin hale getirebilirsiniz. Menü üzerinde Aşağıdaki ağ bileşenleri yüklendi yazan kısımda yüklü olan bileşenleri görebilirsiniz. Özelliğini değiştirmek istediğiniz bileşenin üstünü tıklayıp Özellikler butonuna basabilir veya Bileşeni çift tıklayarak hakkındaki özelliklere ulaşabilirsiniz. Aynı şekilde Kaldır butonu ile varolan bileşeni kaldırabilirsiniz.
Ekle butonuna basarak olamayan bir bileşeni ekleyebilirsiniz. Ekle butonuna bastıktan sonra Önümüze İstemci, Bağdaştırıcı, İletişim kuralları, Hizmet gibi bileşenler grubu çıkmaktadır. Bu gruplardan birini seçip Ekle butonuna bastıktan sonra karşımıza o gruba ait alt bileşenler çıkacaktır.
İstemci menüsünü açtımızda karşımıza Banyan, Microsoft, Novell gibi seçeneklerle karşılaşırız. Bu seçeneklerden birini seçip sağda değişen diğer seçeneklerden hangi iletişim yolu ile habereşceğimizi belirten kısmı seçip tamama basmamız yeterlidir. Burada Banyan-->Dos-3.1 istemci seçeneği ile dos veya 3.1 için ağ balantısını seçebiliriz. Eğer windows için ağ bağlantısı yapacaksak Microsoft-->Microsoft ağları için istemciyi seçmeliyiz.Novell içinse kullandığınız Novell seçeneğine göre seçimde bulunabilirsiniz.
Bağdaştırıcı kısmından ise Ağ bağlantınızda kullanacağınız Ethernet veya diğer bağlantı kartlarını sisteminize tanıtmanız gerekecektir. Eğer ethernet veya diğer bağlantı kartınızı sisteminize tanıtmışsanız bu ayara girmenize hiç gerek yoktur. Eğer tanıtmamışsanız bu kısımdan normal aygıt tanıtır gibi bağlantı kartınızı sisteminize tanıtmanız gerekmektedir. Bunu için size kullandığınız sürümün Windows CD si ve bağlantı kartı ile beraber gelen driver ccd veya disketi gerekmektedir.
İletişim kuralları menüsü seçtiğimizde ise Ağ ayarları anamenüsünde bulunmayan istemcileri ekleyebiliriz. TCP/IP, NetBeu, IPX gibi istemcileri yapılandırabilmek için bu menüden eksik olanları ekleme olanağımız var. TCP-IP gibi protokolleri Microsoft başlığı altında bulunmaktadır. Yine aynı menüden Novell, Dos, 3.1 gibi işletim sistemerine ait istemci çeşitlerini bulabiliriz.Menüde bulunmayan fakat disketini temin ettiğimiz diğer istemcileride Disketi Var seçeneğinden yola çıkarak ekleyebiliriz.
Hizmet menüsünü açtığımızda karşımıza ağ yapılandırmalarını tamamladıktan sonra karşılıklı dosya, yazıcı gibi paylaşımları açmamızı sağlayacak hizmet seçenekleri gelecektir. Yine menüde bulunmayan fakat yararlanmak istediğimiz başka hizmetler varsa elimizde olan disketi ile yüklemek için Disketi var seçeneğini kullanabiliriz. Eğer bu hizmetlerden hiç birini Ağ ayarları ana menüsüne eklemezsek kimse ağ üzerinden dosyalarımıza ve printerımıza ulaşamayacak ve kullanamayacaktır.
Yine Ağ ayarları ana menüsünden dosya ve yazıcı paylaşımı butonunu tıkladığımızda karşımıza çıkan menüden Başkalarına dosyalarıma erişim hakkı verebilmek istiyorum seçeneği ile dosya paylaşımımızı ve Başkalarına yazıcılarıma yazdırma izni verebilmek istiyorum diyerek yazıcı paylaşımımızı açma olanağımızı sağlamış oluyoruz.
Bu işlemlerden sonra makinamızı ağ üzerinde konumlandıracak IP yi ayarlamamız gerekiyor. İstersek IP yapılandırmasını yapmadanda ağ üzerindeki ayarlarımızı tamamlayabiliriz fakat bazı hizmetlerden yararlanabilmek için IP yapılandırması gerekmektedir. Ağ ayarları ana menüsünden TCP seçeneğini işaretleyip Özelikler butonuna basıyoruz. Önümüze çıkan menüden IP Adresi başlığını tıklayıp Bir IP adresi belirt seçeneğini işaretleyip IP adresi yerine 192.168.10.X IP sini veriyoruz. Burada X yerine makinaya vermek istediğimiz numarayı yazıyoruz. Örneğin 192.168.10.10. Ağ üzerinde aynı IP den 1 den fazla makinaya vermemeye dikkat ediyoruz. Yoksa IP çakşması denilen olayla karşı karşıya kalırız. Alt Ağ Maskesi yerine 255.255.255.0 değerini yazıyoruz.
Win çözünürlüğü menüsüne girdiğimizde Wins Çözünürlüğünü Devreden Çıkar, Wins Çözünürlüğünü Etkinleştir, Wins Sunucusu Arama Sırası ve Wins Çözünürlüğü için DHCP Kullan gibi seçenekleri görüyoruz. Burada Wins Sunucusu girme ve sunucular arasında arama sıralaması gibi ayarları yapmamız mümkün. Biz bu kısmı Wins Çözünürlüğünü Devreden Çıkar seçeneğini işaretleyerek geçiyoruz.
Ağ geçiti kısmına geçtiğimizde makinamızın kullanacağı ağ geçitlerini sırası ile yazıp ekleyebiliriz. İstersek girilmiş olan bir ağ geçitini seçerek, Kaldır butonuna basıp, kaldırabiliriz. Eğer ağ üzerinde internete bağlanmak için bir router bulunuyorsa buraya routerın IP sini yazıyoruz. Genelde IP si değiştirilmemiş routerlarda 192.168.1.1 IP si olmaktadır. Routerın IP sini doğru girip girmediğimizi anlamak için bu IP ye Ping atabiliriz. Biz ağ üzerinde bir router var IP si 192.168.10.1 sayıyoruz ve başka bir ağ geçiti gerektirecek durum bulunmadığını varsayıp sadece 192.168.10.1 i ekleyip geçiyoruz.
DNS Yapılandırması bölümünde DNS'yi Devreden Çıkar, DNS'i Etkinleştir Ana Makina, Etki Alanı, DNS Sunucusu Arama Düzeni, Etki Alanı Son Ek Arama Düzeni şeklinde seçenekler görmekteyiz. Bu kısımda DNS etkinliğine ihtiyacımız varsa Ana Makina ismini verip DNS sunucusunun IP sini yazıp Ekliyoruz. Örneğin internet bağlantısı olarak Telekom un 146 hattını kullanıyorsunuz. Bu durumda DNS ana makinası yerine Telekom, DNS Sunucusu Arama düzeni yerine ise 212.156.4.4, 212.156.4.20 IP lerini eklemeniz gerekiyor. Çünkü bunlar telekomun DNS numaraları. Bu numaraları yazmak veya DNS yi etkinleştirmek zorunnda değilsiniz. Normal bir durumda bunlar gerekmez. Bizde gerekmiyor sayıp bu kısmı DNS'yi Devreden Çıkar diyip geçiyoruz.
Buradan sonra yapmamz gereken sadece paylaşmak istediğimiz klasörlerin üstüne geldiğimizde, sağ klik tıklamak, paylaşım menüsünü seçmek ve paylaştırma ayarlarını yapmaktır. Bunun için paylaşım bölümünde paylaşım adı seçeneğini seçmemiz, etkin olan kutuya paylaştırdığımız kısmın ağ üzerinde hangi isimde gözükmesini istediğimizi yazmamız gerekmektedir. Bu işlemi yaptıktan sonra ister salt okunur, ister şifreli, istersek tam paylaşım verebiliriz.
Salt Okunur : Dosyalar bu durumda sadece gözükebilir, çalıştırılabilir ama silinemez ve değiştirilemez olurlar. Sanki bir CD içeriği görüntülüyormuşuz gibi olur.
Tam Erişim : Dosyalar kendi bilgisayarımızdaymış gibi kullanmamızı sağlar. Değiştirir, siler, görebilir ve açabiliriz.
Parolalı : Ağ üzerinden içeriği görüntülenmeye çalışıldığında şifre istenmesini sağlamak amacı ile kullanılır. İster salt okunur ister tam erişim parolası vererek, hangi şifrenin hangi erişim hakkına sahip olacağını belirleyebiliriz.
KART MONTAJI
Kart ve Slot Çeşitleri
Kartlar çalışma ihtiyaçlarına göre farklı soketlere takılırlar. Bu slotlar ISA, PCI, AGP, AMR gibi çeşitlere ayrılırlar. Örneğin; en son teknoloji ekran kartları, en yüksek hızdaki slot olan AGP slot takılmak zorundadır. Yoksa performanslarını gösteremezler. Bu yüzden AGP slota takılacak şekilde üretilirler ve başka bir slota takmamız mümkün olmaz.
Slotları Nasıl Ayırt Ederiz?
1- Boyutları : Slotların büyüklükleri birbirlerinden fakrklıdır. Kartlar arası büyüklük ilişkisini yazacak olursak
ISA > PCI > AGP > AMR
şeklindedir.
2 - Renkleri : Slotlar birbirlerinden farklı ve standart renklere sahiptirler (renkler standart dışına çıkıyor olabilir
). AGP ve AMR slotlar kahverengi, PCI slotlar beyaz, ISA slotlar ise siyah renktedirler.
3 - Yerleri : Slotlar genelde aynı sıra içerisinde bulunurlar. AGP slot en üstte, PCI slotlar bir altta, ISA slotlar en altta, AMR slot duruma göre en altta veya en üstte bulunur. Genelde en alttadır.
4 - Şekilleri : Slotlar birbirlerinden farklı şekillerde bulunurlar. ISA lar iki uzun bölümlerden, PCI lar sol uzun ve sağ kısa bölümlerden, AGP duruma göre ya tek yada sol kısa sağ uzun bölümlerden oluşur. AMR ler zaten hepsinden küçük boydadırlar.
Kart Montajında Dikkat Edilmesi Gerekenler:
1 - Bilgisayar kartları elektronik malzemelerden oluşan cihazlardır. Her kart elektrik enerjisinden direk olarak etkilenir. Bu yüzden kartlar statik enerjiden de direk olarak etkilenmektedirler. İnsan vücudunda birikmiş olarak bulunan enerji; entegre, transistör, mosfet gibi elektronik cihazları tamamen kullanılmaz hale getirebilirler. 1cm² karede 15000 mosfet bulunabilceğine göre 1 dokunma ile verebileceğimiz zarar düşünülemez bile. Elektronik malzemeleri kullanma ve monte etme amaçlı şaseleme bilezikleri bulunmaktadır. (Aslında bu kadar da abartıya alınacak bir konu değil ama..). Bu bilezikler ile üzerimizdeki statik enerji toprağa verilmekte bu sayede cihazın etkilenmesi engellenmektedir. En azından bilgisayar malzemeleri ile uğraşmadan önce 5-10 saniye toprak ile ilişkisi olan bir metale dokunulup üzerimizdeki statik enerjiyi boşaltmamızda yarar var.
2 - Bilgisayar montajında veya yeni kart ekleme durumunda bilgisayardan enerjinin tamamen kesilmesi çok önemlidir. Enerji kablosunu çıkarmak bilgisayarı powerdan kapatmakmaktan her zaman iyidir. Sonuçta tehlikeye attığınız malzemeler bir fişi çekme zahmetinden daha değerli.
3 - Kartların vidalandıkları ve monte esnasındaki diğer metal malzemeler ile temas eden yüzeylerinin çizilmesi olasıdır. Kimi zaman bir ekran kartının en ucundaki bir malzeme bir harddiske veya başka bir cihaza gelmesi durumunda, kart üzerindeki malzemeler hasar görebilir ve kart kullanılmaz hale dönüşebilir.
4 - Temiz ortam her zaman iyidir. Hem daha rahat çaılmanız, hem de monte esnasında kısa devre yapabilecek su, metal parçalar gibi, manyetik alan oluşturabilecek diğer eşyalar gibi etkenler kartların zarar görmesine neden olabilir.
5 -Manyetik alan her zaman elektronik cihazlara etki etmiştir. Manyetik alana maruz kalan metal eğer içeriğinde çelik gibi manyetik alan taşıyabilen bir yapıya sahip ise mıknatıslık özelliği kazanıp üzerine aldığı manyetik alanı diğer malzemeleri bozabilecek ortamlara taşıyabilir. Özellikler harddiskler en ufak manyetik alanlardan etkilenebilmektedirler. Tamamen zarar görmeselerde bilgi kayıplarına kesinlikle neden olurlar.
6 - Kart denemelerinde AGP slotun yanındaki PCI slot her zaman sorun çıkartabilir. Bu yüzden mümkün olduğunca AGP slotun yanındaki PCI slot boş bırakılarak denemelerin yapılması, sonuca daha rahat ulaşılmasını sağlayabilir. Madem sorun çıkartıyor neden yapmışlar diyebilirsiniz. Fakat orada bir slot olmazsa diğer slotların sağlam olma ihtimali olmazdı
).
7 - Bir çok kart, özellikler mainboardlar deneme anında yani yeni montaj edildiklerinde yanarlar. Bunun sebebi "ya bu slotta çalışmza ise diğer slota takmam gerekecek neden vidalayayım ki" düşünce tarzından olmaktadır. Her zaman denenen kartların vidalanması daha sağlıklıdır. Özellikle ekran kartlarında buna dikkat edilmelidir. Çünkü takılan monitör kablosu kartın yerinden oynama ihtimalini arttırır.
8 - Özellikle mainboardu yeni takılan bir bilgisayar çalışma sorunları yapabilir. Çünkü mainboardlar kasaya paralel olarak çok az bir yükseklikte monte edilirler. Bu yüzden kısa devre olanağı diğer kartlardan daha fazladır. İlk takışta emin olmak için mainboardı önce kasa içerisine takmadan direk kasa dışında denemekte yarar vardır.
9 - AGP kartlar PCI slotlara ters olarak takılabilmektedir. Bu yüzden kartı düzgün takıp takmadığımıza dikkat etmemiz önemlidir. Sakın hangi salak böyle bir şey yapabilir demeyin üstüme alınıyorum, lütfen.
Ses Kartı Monte Edenlerin Dikkatine
Bir ses kartı aldınız, iyi hoş kendiniz monte ettiniz. Fakat CD sürücüye koyduğunuz mp3 cdlerini dinleyebildiğiniz halde, 12-15 şarkılık sanatçı cdleriniz (arkadaş audio cdleri kasdediyor) çalıyormuş gibi gözüküyor ama siz birşey göremiyorsunuz. CD player yazýlýmınız kendi halinde müzik dinliyor. Peki sorun ne??
Sanırım CD Audio kablosunu takmamışsınız. O ne diyorsanız aşağıdaki resimi inceleyin. Bu kablo ve takılacak yerler hakkında bir resim gözüküyor.
Bu kablonun bir ucu ses kartındaki girişlerden birine (normalde CD Aux girişi olur) takıp, diğer ucunuda CD sürücünüzün ses çıkış ucuna takmanız gerekiyor. Bu çıkış CD sürücünüzün dışatıya bakan kısmındaki kulaklık çıkışı değil, kablolarının takıldığı iç kısımdaki bir bölüm oluyor.
Peki ya kablonuz bu kısımlara uyuşmuyor ise?
Sanırım CD yi size satan kişi ya kablounu vermemiş yada ses kartınız ile beraber gelmesi gerekiyordu. Uymuyor ise benim yapabileceğim bişey yok kardeşim. Sanırım bir kablo temin etmeyi düşünmen daha iyi olur
.
Ses Kartımda CD İçin Giriş Yoksa?
Aslında olması lazım. Yani ya şekli değişik ya da yeri gözünüze çarpamıştır. Ama yinede yok diyorsanız sanırım tek çareniz, CD sürücünüzün ön tarafındaki kulaklık çıkışından (tabi varsa) ses kartınızın kasa dışına bakan yüzeyindeki giriş uclarından birine bir ara kablo çekmenizdir. Ama yinede kartınızda bir CD girişi olmalı.
Ses Kartım Oboard İse CD sesini Nasıl Alırım?
Ses kartınız onboard, yani mainboard ile beraber ayrı bir kart olmaksızın gelmişse, kısaca mainboardunuza bir ses kartı takılı değilken üzerinde ses giriş ve çıkış ucları bulunuyor ise CD Aux veya CD In girişi de onboarddur. Bu girişleri bulmak için önce AGP slotunun üst taraflarına bakmanız tavsiye edilir.
Harddisk ve CDRom Monte Edenlerin Dikkatine.
Harddiskler çok hassas parçalardır. Bilgisayar üzerinde manyetik alandan en fazla etkilenen ve bozulduğunda en fazla acı veren malzemelerde diyebiliriz.
Harddisk montajında önemli hususlardan biride data ve enerji kablosunun doğru takılmasıdır. Gerçi enerji kablosunu ters takma ihtimaliniz biraz zor olsada yeni teknolojiden fark
