AVRUPA TEDİYE BİRLİĞİ

[gürün]

AVRUPA TEDİYE BİRLİĞİ
(Epu  = European Payment Union)
Avrupa kalkınma yazýlýmının hedeflerinden biri de Avrupa ülkeleri arasında Serbest Dış Ticareti geliştirmekti.   Dünya Savaşı’ndan sora bütün Avrupa ülkelerinin ihracat gelirlerinin daralmış olması, ithalatını da daraltmıştı ve ABD’den ithalat ihtiyacı artmış ve dolayısıyla dolar kıtlığı söz konusu olmuştur.   Avrupa ülkeleri kendi aralarında dolar karşılığı mal satmaya çalışıyor fakat elindeki doları çıkarmaya yanaşmıyordu. Bunun sonucunda Avrupa ülkeleri arasında dış ticaret hacmi daralmaktaydı.  Bu problemi çözmek için geçici çare bulunmuştu. ABD, dolar kıtlığını “Deniz Aşarı Alımları” (off-şhare purchases) ile gidermeye çalışmıştır.   Bu programa göre ECA (İktisadi İşbirliği İdaresi) Avrupa ülkelerinin birbiriyle yapılması gerekli olan ve fakat dolar kıtlığı dolayısıyla yapamadıkları mal alımlarını tespit ediyor ve ülkelerin ithalat yapmalarını sağlıyordu. ABD bunun için söz konusu malları dolar karşılığında kendisi alıyor, sonra da asıl ithalatı yapması gerekli olan ülkeye naklediyordu. Ancak deniz aşırı alım yazýlýmının idari bakımdan güçlükler göstermesi nedeniyle daha sonra “Avrupa Ülkeleri Arası Ödeme Programı” (Intra-European Payment Scheme) kurulmuştur. Son olarak yazýlýmın iyileştirilmesiyle ve Kanada Ülkeleri Birliği ortak üye sıfatıyla katılmıştır.
Avrupa Tediye Birliği’ne üye ülkelerin birbirleriyle yürüttükleri alım satım işlemleri birliğin aracılığı ile yapılmaya başlanmıştır. Böylece her ülkenin diğer ülkelere karşı değil doğrudan “net” olarak birliğe karşı borçlu ve alacaklı olması ilkesi kabul edilmiştir.
EPU, Avrupa ülkeleri arasında bir takas odası fonksiyonu görmekteydi. EPU, bu fonksiyonunun yanında üye ülkelere ödemeler bilançosu açıklarına karşı borç da verebilmekteydi. EPU, bu kredileri kendi sermayesi ile karşılamaktaydı. EPU;, bu sermayesini Marshall Yardım Planı aracılığıyla ABD tarafından sağlanmıştı.
AVRUPA TEDİYE BİRLİĞİNİN AMACI
Avrupa Tediye Birliği uzun dönemde üye ülkelerin uygulamakta oldukları dış ticaret sınırlamalarının giderek azalan bir şekilde kaldırılmasını, bir başka ifadeyle, liberasyona gidilmesini ve bunun yanında üye ülkelerin paralarının konvertibl hale gelmesini amaçlamıştır. EPU Avrupa ülkeleri arasındaki dış ticaretin geliştirilmesi hususunda sınırlı olsa da bir başarı sağlayabilmiştir.
EPU hedeflerine ulaştığı için feshedilmiş ve yerine “Avrupa Para Antlaşması” (European Monetary Agreement, EMA) geçmiştir.).